Murabahah: Jual Beli dengan Margin Keuntungan yang Dipersetujui

Murabahah ialah akad jual beli dalam perbankan Islam di Malaysia yang mewajibkan bank mendedahkan kos asal dan margin keuntungan kepada pelanggan. Bank beli aset yang anda perlukan, kemudian jual kepada anda pada harga kos ditambah margin keuntungan yang dipersetujui kedua-dua pihak sebelum akad dimeterai.

Dalam Murabahah, bank ambil risiko pemilikan aset, walaupun sekejap, sebelum menjual kepada anda. Akad ini tertakluk kepada Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 (IFSA 2013) dan dokumen polisi Syariah yang dikeluarkan Bank Negara Malaysia (BNM). Pinjaman biasa cuma hulur wang dan caj faedah tanpa ketelusan harga.

Bagaimana Murabahah Berfungsi di Bank Malaysia

Contoh pembiayaan kenderaan melalui Murabahah:

1. Anda pilih kereta dan mohon pembiayaan.
2. Bank beli kereta tu daripada peniaga.
3. Bank jual kereta kepada anda pada RM92,000 (harga kos + margin keuntungan RM12,000).
4. Anda bayar RM92,000 secara ansuran selama tempoh yang dipersetujui.

Harga RM92,000 tu dah tetap dari awal. Tak kira apa jadi dengan kadar pasaran, jumlah bayaran tidak berubah. Dalam pinjaman konvensional, kadar faedah boleh turun naik dan bayaran bulanan ikut berubah.

Ketelusan Harga: Kunci Murabahah

Bank wajib dedahkan kos asal dan margin keuntungan dalam setiap transaksi Murabahah. Contohnya, kalau bank beli kereta pada RM80,000 dan jual pada RM92,000, margin RM12,000 tu mesti dinyatakan secara jelas. Ketelusan harga bukan pilihan. Ia syarat sah akad Syariah. Tanpa ketelusan, akad Murabahah terbatal dan jatuh kepada gharar (ketidakpastian yang dilarang).

Majlis Penasihat Syariah BNM memantau supaya margin yang dikenakan bank munasabah. Setiap bank Islam berlesen (termasuk Maybank Islamic, CIMB Islamic, Bank Islam, RHB Islamic, dan AmBank Islamic) wajib ada Jawatankuasa Syariah dalaman sendiri. Kalau anda rasa ada ketidakwajaran, boleh rujuk kepada Jawatankuasa Syariah bank tersebut.

Produk Biasa yang Guna Murabahah

Murabahah digunakan dalam dua produk utama di Malaysia:

• Pembiayaan peribadi Islam: Bank beli komoditi melalui mekanisme Tawarruq, jual kepada pelanggan dengan margin. Pelanggan terima tunai. Bayaran bulanan tetap sepanjang tempoh.
• Pembiayaan kenderaan: Bank beli kenderaan daripada peniaga, jual kepada pelanggan secara ansuran. Margin keuntungan dipersetujui di awal.

Bank seperti Maybank Islamic, CIMB Islamic, Bank Islam, dan Bank Muamalat turut guna Murabahah untuk pembiayaan perniagaan mikro dan modal kerja PKS. Murabahah juga digunakan untuk pembiayaan perdagangan (trade financing) dan surat kredit Islam (letter of credit-i).

Bila Murabahah Sesuai untuk Anda

Murabahah sesuai kalau anda nak kepastian. Bayaran tetap setiap bulan, tiada risiko kadar berubah. Anda tahu dari hari pertama berapa jumlah yang perlu dibayar sampai habis.

Tapi kalau anda nak manfaat bila kadar pasaran turun, Murabahah kurang fleksibel kerana harga jualan sudah dikunci. Untuk pembiayaan perumahan, Musharakah Mutanaqisah lebih sesuai kerana kadar sewa boleh diselaraskan mengikut pasaran.

Kalau anda selesaikan pembiayaan Murabahah lebih awal, anda boleh minta ibra’ (rebat) daripada bank. Ibra’ bukan hak automatik, tapi BNM menggalakkan bank memberi ibra’ sebagai amalan baik. Semak terma ibra’ dalam surat tawaran sebelum tandatangan.