Laba.my

Al-Ijarah Thumma Al-Bai' (AITAB): Sewa Dulu, Beli Kemudian

Oleh Pasukan Editorial Laba.my · Dikemas kini 2026-03-19

Al-Ijarah Thumma Al-Bai’ (AITAB) ialah akad sewaan diikuti pembelian yang digunakan dalam pembiayaan kenderaan Islam di Malaysia. Bank beli kenderaan, sewakan kepada pelanggan, dan pada akhir tempoh sewa, pelanggan membeli kenderaan tersebut pada harga yang telah dipersetujui. AITAB dikawal selia di bawah IFSA 2013 dan garis panduan Ijarah yang dikeluarkan BNM.

Ciri utama AITAB: kontrak sewa dan kontrak beli ialah dua akad berasingan. Kedua-dua akad tidak boleh digabungkan dalam satu dokumen. Ini syarat sah dari segi Syariah. Majlis Penasihat Syariah BNM menetapkan bahawa janji (wa’d) untuk membeli pada akhir tempoh mesti berasingan daripada akad ijarah.

Dua Akad, Satu Transaksi

Proses AITAB melibatkan dua peringkat:

Akad pertama, Ijarah (sewaan): Bank beli kenderaan yang anda pilih. Kemudian bank sewakan kenderaan tu kepada anda untuk tempoh tertentu, katakan 7 tahun. Anda bayar sewa bulanan.

Akad kedua, Bai’ (jual beli): Bila tempoh sewa habis, bank jual kenderaan kepada anda pada harga yang dah dipersetujui awal. Biasanya harga ni nominal, mungkin serendah RM1.

Selama tempoh sewa, kenderaan masih milik bank dari segi undang-undang. Anda penyewa.

AITAB vs Sewa Beli Konvensional

Dalam sewa beli konvensional di bawah Akta Sewa Beli 1967 (Hire-Purchase Act 1967), faedah dikira atas jumlah keseluruhan dari hari pertama. Kalau pelanggan settle awal, rebat faedah dikira mengikut Kaedah 78 (Rule of 78), kaedah yang kurang menguntungkan peminjam.

Dalam AITAB, kadar sewaan boleh dirunding semula kerana ia kontrak sewaan, bukan hutang. Dari segi pemilikan, kenderaan kekal milik bank sepanjang tempoh sewa. Kalau pelanggan gagal bayar, bank berhak tarik balik kenderaan sebagai pemilik sah. Dalam sewa beli konvensional, proses pengambilan semula lebih rumit kerana ada unsur pemilikan bersyarat.

Produk Biasa Guna AITAB

Di Malaysia, AITAB paling popular untuk pembiayaan kenderaan. Kereta, motorsikal, dan kenderaan komersial, semua boleh guna akad ni.

Bank seperti Maybank Islamic, Bank Islam, CIMB Islamic, Public Islamic Bank, dan RHB Islamic menawarkan AITAB untuk kenderaan peribadi dan komersial. Contoh: pembiayaan kereta RM100,000 dengan kadar sewa setara 3.5% setahun selama 9 tahun. Sesetengah bank turut guna variasi Ijarah untuk pembiayaan peralatan perniagaan dan mesin industri.

Perkara yang Perlu Tahu Sebelum Tandatangan

Pastikan anda faham:

  • Siapa tanggung insurans/takaful kenderaan: biasanya anda, tapi semak dengan bank.
  • Apa jadi kalau nak tamatkan awal: ada bank yang kenakan caj penyelesaian awal, ada yang tak.
  • Kadar sewa tetap atau boleh ubah: kebanyakan AITAB di Malaysia guna kadar tetap.

Untuk pembiayaan kenderaan, bandingkan AITAB dengan Murabahah, akad jual beli terus di mana harga jualan dan margin ditetapkan dari awal tanpa komponen sewaan.

Ada juga variasi Ijarah Muntahiyah Bi Al-Tamlik (IMBT), iaitu sewaan yang berakhir dengan pemindahan pemilikan. Prinsipnya sama dengan AITAB tetapi istilah ini lebih biasa digunakan di Timur Tengah. Di Malaysia, AITAB kekal sebagai istilah standard untuk pembiayaan kenderaan Islam.

Soalan Lazim (FAQ)

Apa maksud Ijarah Thumma Al-Bai'?
Ijarah Thumma Al-Bai' bermaksud 'sewaan diikuti pembelian'. Bank beli aset (contohnya kereta), sewakan kepada anda, dan pada akhir tempoh sewaan, anda beli aset tersebut pada harga yang telah dipersetujui.
Siapa yang tanggung kos penyelenggaraan dalam AITAB?
Bergantung pada jenis kontrak. Dalam Ijarah biasa, bank sebagai pemilik aset bertanggungjawab atas penyelenggaraan besar. Tapi dalam AITAB yang diamalkan di Malaysia, biasanya pelanggan yang tanggung kos penyelenggaraan harian kerana aset akan menjadi milik pelanggan pada akhir tempoh.

Berkaitan